Event Category : Lezingen

Amsterdam-Noord is in de laatste decennia van een ruig en rauw industrieel buitengebied achter het IJ tot één van de populairste en hipste stadswijken van de hoofdstad uitgegroeid.

We nemen dus de pont en gaan op de fiets dit stadsdeel ontdekken.

Een fietstocht langs oude en nieuwe werven, tuindorpen, dijken en nieuwe architectuur. Op creatief en duurzaamheids gebied, gebeurt er veel in Noord en we gaan dan ook een aantal van deze plekken bezoeken.  Onderweg maken we deze dag ook een lunchstop in Noord.

De tulp wordt veelal geassocieerd met Nederland. Miljoenen bezoekers vanuit de hele wereld, stromen elk voorjaar weer naar de Keukenhof om de bloem te bewonderen. Maar het verhaal van de tulp begint elders, namelijk aan de westgrens van China. Via het Ottomaanse rijk, waar de bloem een bijna mythische status verwierf, arriveerden eind 16e eeuw de eerste tulpenbollen in Antwerpen. Botanisten uit heel Europa informeerden elkaar via hun netwerk over deze kleurrijke delicate bloem. Schitterende catalogi en albums werden samengesteld om de tulp tot een commercieel succes te maken. Na de introductie van het aandeelhouderskapitalisme en de Beurs in Amsterdam, zou de tulp in 1637 zelfs tijdens een speculatiebubbel vele Hollandse burgers aan de financiële afgrond hebben gebracht. In latere jaren verspreidde de tulp zich ook richting de Nieuwe Wereld. Maar nog altijd ziet men de tulp als symbool van ‘Holland’,  ons kleine landje aan de Noordzee. »

Achter elke tomaat, tulp of tarwekorrel schuilt eeuwenlang veredelingswerk — en Nederland speelt daarin al generaties lang een sleutelrol. In de presentatie neemt Marius van Buuren, verbonden aan het museum ‘Sow to Grow’ uit Enkhuizen, ons mee in de wereld van plantenveredeling. Hij legt uit hoe een klein land een wereldspeler werd op het gebied van plantenveredeling, zaadproductie en -export. Een verrassend verhaal over wetenschap, ondernemerschap en de plant die aan de basis staat van onze voedselvoorziening — onmisbare achtergrondkennis voor iedere gids!

Marius van Buuren is sinds 1971 plantenveredelaar en specialist rassenregistratie.
Door de ontwikkelingen op het gebied van DNA analyse werkt hij met databanken en sinds kort volop met AI. Rond 2000 is hij betrokken geraakt bij museum ‘Sow to Grow’ in Enkhuizen, toen nog Museum Saet & Cruyt geheten. Hij is betrokken bij toerisme en voorlichting.

Jan van der Mast leidt ons rond door het Agnetapark en vertelt over het bevlogen echtpaar Van Marken. Zij hebben Delft, eind 19e eeuw, wakker gekust. Bij hen begon de industriële revolutie: Jacques stichtte de Gistfabriek, Oliefabriek (CalvÉ), Lijmfabriek en waakte over zijn arbeiders als een vader. Hij creëerde 107 sociale voorzieningen, Agneta groeide uit tot ‘Parkmoeder’ en leidde daarnaast parfumfabriek Maison Neuve. Hun motto was: ‘Breng ieder uur een woord en daad

die voor de wereld iets achterlaat.’

Tijdens de wandeling draagt Jan gedichten voor van Jacques van Marken, en vertelt bij de plek waar hun villa ‘Rust Roest’ heeft gestaan, over Jacques’ geheime dubbelleven. Jan heeft over dit echtpaar twee boeken geschreven: de roman ‘Agneta’ (2015) en de biografie ‘Jacques van Marken, de eerste sociaal ondernemer van Nederland’ (2019), allebei verschenen bij Uitgeverij Nieuw Amsterdam.

Jan van der Mast (1961) studeerde stedenbouw aan de TU Delft, maar koos uiteindelijk voor het Schrijverschap en werd toneel- en romanschrijver.’Dood van een sardien’ werd genomineerd voor de Nederlands-Vlaamse Toneelschrijfprijs. De roman ‘Films, vaders & neuzen’ werd genomineerd voor de Debuutprijs. Met ‘Een uitstapje naar de werkelijkheid’ won hij de NRC-essay. https://www.youtube.com/watch?v=Kq-s5R7-Krw

Recht tegenover het Mauritshuis aan de Hofvijver in Den Haag, ligt Museum Bredius. In een prachtig 18de-eeuws pand is daar de persoonlijke collectie te zien van Dr Abraham Bredius (1855-1946). Maak kennis met het fascinerende leven en werk van deze bevlogen kunstkenner, gepassioneerd verzamelaar en voormalig museumdirecteur. Aan zijn liefde voor kunst en zijn uitzonderlijke verzameldrang dankt Museum Bredius niet alleen zijn naam, maar ook zijn bijzondere en veelzijdige collectie. Onder de 200 schilderijen en tekeningen, bevindt zich werk van beroemde meesters als Rembrandt, Jan Steen, Aert van de Neer en Meindert Hobbema. Museum Bredius bezit tevens het enige werk in Nederland van Matthias Stomer en de enige perspectiefkast in Nederland.

Tijdens deze lezing neemt Thomas Donner ons mee in de wereld van deze verzamelaar en zijn Museum. Aan de hand van bijzondere kunstwerken en verhalen achter de collectie ontdekken we meer over de man achter het museum, zijn passie voor kunst en de wijze waarop hij zijn verzameling heeft opgebouwd.

Deze lezing biedt een unieke gelegenheid om Museum Bredius en zijn collectie vanuit een nieuw perspectief te ontdekken en kennis te maken met de passie en persoonlijkheid van de man die aan de basis stond van dit bijzondere museum.

Thomas Donner is inmiddels al tien jaar beheerder van Museum Bredius. In deze functie heeft hij zich intensief verdiept in het leven en werk van Abraham Bredius en in de geschiedenis van het museum en zijn collectie. Door jarenlang onderzoek heeft hij een schat aan kennis opgedaan over de kunstwerken, hun herkomst en de bijzondere verhalen die eraan verbonden zijn.

Home

Iedereen die wel eens een canal cruise doet door de Amsterdamse grachten ziet dat de gemeente druk bezig is met kademuren en sluizen. De gemeente heeft er een heel team en een grote pot geld voor gereserveerd. Daar wilden we dus wel meer over weten.

De Amsterdamse sluizen zijn eeuwenoud en vertellen een bijzonder verhaal over het ontstaan en de groei van de stad. Waarom liggen ze precies waar ze liggen? Welke rol speelden ze in de ontwikkeling van Amsterdam, en wat kunnen ze ons leren voor de toekomst?

Want ook vandaag zijn de sluizen onmisbaar. Tegelijkertijd stellen klimaatverandering, extreme neerslag, droogte en veranderende waterstanden nieuwe eisen aan deze historische waterwerken. Hoe zorgen we ervoor dat de sluizen van Amsterdam ook met de onzekerheden van toekomstige ontwikkelingen het kunnen blijven doen?

Annemarij Kooistra, Transitiemanager Beweegbare Bruggen en Sluizen
Bibi Allessie, duurzaamheidscoördinator Beweegbare Bruggen en Sluizen
Beide dames zijn werkzaam bij het Ingenieursbureau van de Gemeente Amsterdam.

Verschillende horecaondernemers noemen hun kroeg ‘de oudste’ en vertellen mythische verhalen over beroemde bezoekers. Een duik in de geschiedenis van een aantal legendarische drankhuizen wijst uit dat deze antieker óf juist aanzienlijk jonger zijn dan gedacht. Kortom, een blik op het kroegleven van weleer en wat vinden we daar nu nog van terug.

Maarten Hell is Historisch onderzoeker, tekstschrijver en (eind)- redacteur bij onder andere het tijdschrift ‘Ons Amsterdam’ . Maarten Hell promoveerde in 2017 op De Amsterdamse herberg (1450-1800), bekroond met de Joop Witteveenprijs. Ook is hij de schrijver van het bekende boek ‘Amsterdam voor vijf duiten per dag’ .

Sinterklaas komt binnenkort weer naar ons land en Reno Raaijmakers komt vertellen hoe Sint-Nicolaas gedurende vele eeuwen transformeerde tot een Speelgoedbaas. De traditie wil dat Sint-Nicolaas, de bisschop van Myra, rond 343 na Christus op 6 december is overleden. Hij werd toen herboren in de hemel en dat viert de kerk de avond ervoor. Daarom is 5 december het avondje van Sinterklaas. Sint-Nicolaas maakte vanaf de late oudheid furore als de Wonderdoener. In een van die spectaculaire wonderen heeft hij drie zeelieden uit een storm gered. Heel begrijpelijk dus dat havensteden als Amsterdam Sint-Nicolaas kozen tot beschermheilige. In de Middeleeuwen ontstond daarnaast het typisch Nederlandse Sinterklaasfeest. Naast beschermheilige van zeelieden bracht de Goedheiligman nu ook menig kinderhart in beroering. Radicale dominees probeerden in de Gouden Eeuw de katholieke bisschop uit de harten van de kinderen te bannen, maar tevergeefs. Sinterklaas trotseert ieder jaar weer de woeste baren om ons landje met een bezoek te verblijden. Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan… Maar hoe lang komt die stoomboot eigenlijk al aan en hoe zit het met de Pieten die de Sint vergezellen? Ook deze vraag mag natuurlijk niet ontbreken tijdens deze bijzondere lezing.

Reno Raaijmakers (1975) is een geweldige verhalen verteller. Hij studeerde geschiedenis, kunstgeschiedenis en archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Na zijn studie richtte hij Amsterdam City Walks op waarmee hij rondleidingen, stadswandelingen, lezingen en reizen organiseert. https://amsterdamcitywalks.com/

Het korenmetershuis staat verscholen, midden op een van de oudste pleintjes van de stad en kent in Amsterdam geen gelijke. Karel Loeff neemt ons mee in de geschiedenis van het enige vrijstaande gildepandje van Amsterdam en vertelt over de moedernegotie, de historie van Gilden en hun gebouwen. Sinds de jaren ’60 zetelt het landelijk bureau van Heemschut zich in het Korenmetershuis aan de Nieuwezijds Kolk. Karel Loeff is directeur van de vereniging en legt aan de hand van unieke, historische gebouwen uit want de vereniging allemaal doet op het gebied van erfgoedbescherming.

Karel Loeff zet zich in voor het behoud van gebouwd, cultureel en landschappelijk erfgoed in Nederland. Vanuit zijn rol als directeur houdt hij zich bezig met vraagstukken rondom monumentenzorg, ruimtelijke kwaliteit en de maatschappelijke betekenis van erfgoed.

Noord is booming, zeggen steeds meer mensen. The New York Times zette het stadsdeel hoog op het mondiale lijstje met hippe stadswijken. Wat maakt dat ‘t lelijke eendje van de stad in korte tijd dermate populair werd? En waarom was het zo lang ongeliefd? Schrijver van het boek ‘Oerknal aan het IJ’ , Bas Kok, werpt een nieuw licht op Amsterdam-Noord. De eeuwenlang doorwerkende invloed van het galgenveld op het aanzien van Noord, de opkomst en ondergang van de scheepswerven, de rijzende ster van de cultuurpaleizen EYE en A’DAM Toren. Bovenal stuitte Bas Kok op een nog onbekend verhaal van Noord. Het zet de geschiedenis van het stadsdeel – en dat van de hele stad Amsterdam – op z’n kop. Met heldere, grappige voorbeelden legt Kok uit hoe de Amsterdamse koopmansgeest het verhaal van de stad naar z’n hand zette. Kromme rivieren werden rechte kanalen, terwijl een recht kanaal de belangrijkste stadsrivier werd. Tijd voor een nieuwe kijk op oude zaken.

Bas Kok (Amsterdam, 1966) schrijft over de Amsterdamse geschiedenis, stedenbouwkundige ontwikkeling en de psychologie van een veranderende stad. Bas publiceert ondermeer in Het Parool, NRC en Trouw. Hij groeide vanaf zijn tiende op in Noord.  https://www.youtube.com/watch?v=tURemD0p0Cc