De wentelende 19e eeuw

De wentelende 19^e eeuw –   Niek van Sas

Lange tijd werd de Nederlandse negentiende eeuw simpelweg afgedaan als ‘de vorige eeuw’. Geen eeuw om trots op te zijn of naar om te kijken. Maar sinds de eerder verguisde Bataafs-Franse tijd deel ging uitmaken van een ‘lange’ negentiende eeuw (1795-1914) kreeg die steeds meer een eigen gezicht en werd die ook steeds meer gezien als zelfstandige periode. Mijn beeld van de eeuw is niet dat van een saaie, weinig interessante periode, maar van een juist veelbewogen, veelkantig en dynamisch tijdvak. In deze lezing kijk ik zowel naar de duiding van de hele eeuw in lange lijnen als naar enkele deelperioden en facetten zoals het vermeende ‘doode middenstuk’ en het bruisende Fin-de-Siècle.

Niek van Sas is emeritus hoogleraar Geschiedenis na 1750 aan de Universiteit van Amsterdam. Een groot aantal van zijn artikelen is gebundeld in het boek De metamorfose van Nederland. Van oude orde naar moderniteit, 1750-1900 (2004) dat inmiddels is uitgegroeid tot standaardwerk over de periode 1750-1900.