Archieven: Evenementen

Sinterklaas komt binnenkort weer naar ons land en Reno Raaijmakers komt vertellen hoe Sint-Nicolaas gedurende vele eeuwen transformeerde tot een Speelgoedbaas. De traditie wil dat Sint-Nicolaas, de bisschop van Myra, rond 343 na Christus op 6 december is overleden. Hij werd toen herboren in de hemel en dat viert de kerk de avond ervoor. Daarom is 5 december het avondje van Sinterklaas. Sint-Nicolaas maakte vanaf de late oudheid furore als de Wonderdoener. In een van die spectaculaire wonderen heeft hij drie zeelieden uit een storm gered. Heel begrijpelijk dus dat havensteden als Amsterdam Sint-Nicolaas kozen tot beschermheilige. In de Middeleeuwen ontstond daarnaast het typisch Nederlandse Sinterklaasfeest. Naast beschermheilige van zeelieden bracht de Goedheiligman nu ook menig kinderhart in beroering. Radicale dominees probeerden in de Gouden Eeuw de katholieke bisschop uit de harten van de kinderen te bannen, maar tevergeefs. Sinterklaas trotseert ieder jaar weer de woeste baren om ons landje met een bezoek te verblijden. Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan… Maar hoe lang komt die stoomboot eigenlijk al aan en hoe zit het met de Pieten die de Sint vergezellen? Ook deze vraag mag natuurlijk niet ontbreken tijdens deze bijzondere lezing.

Reno Raaijmakers (1975) is een geweldige verhalen verteller. Hij studeerde geschiedenis, kunstgeschiedenis en archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Na zijn studie richtte hij Amsterdam City Walks op waarmee hij rondleidingen, stadswandelingen, lezingen en reizen organiseert. https://amsterdamcitywalks.com/

Het korenmetershuis staat verscholen, midden op een van de oudste pleintjes van de stad en kent in Amsterdam geen gelijke. Karel Loeff neemt ons mee in de geschiedenis van het enige vrijstaande gildepandje van Amsterdam en vertelt over de moedernegotie, de historie van Gilden en hun gebouwen. Sinds de jaren ’60 zetelt het landelijk bureau van Heemschut zich in het Korenmetershuis aan de Nieuwezijds Kolk. Karel Loeff is directeur van de vereniging en legt aan de hand van unieke, historische gebouwen uit want de vereniging allemaal doet op het gebied van erfgoedbescherming.

Karel Loeff zet zich in voor het behoud van gebouwd, cultureel en landschappelijk erfgoed in Nederland. Vanuit zijn rol als directeur houdt hij zich bezig met vraagstukken rondom monumentenzorg, ruimtelijke kwaliteit en de maatschappelijke betekenis van erfgoed.

Noord is booming, zeggen steeds meer mensen. The New York Times zette het stadsdeel hoog op het mondiale lijstje met hippe stadswijken. Wat maakt dat ’t lelijke eendje van de stad in korte tijd dermate populair werd? En waarom was het zo lang ongeliefd? Schrijver van het boek ‘Oerknal aan het IJ’ , Bas Kok, werpt een nieuw licht op Amsterdam-Noord. De eeuwenlang doorwerkende invloed van het galgenveld op het aanzien van Noord, de opkomst en ondergang van de scheepswerven, de rijzende ster van de cultuurpaleizen EYE en A’DAM Toren. Bovenal stuitte Bas Kok op een nog onbekend verhaal van Noord. Het zet de geschiedenis van het stadsdeel – en dat van de hele stad Amsterdam – op z’n kop. Met heldere, grappige voorbeelden legt Kok uit hoe de Amsterdamse koopmansgeest het verhaal van de stad naar z’n hand zette. Kromme rivieren werden rechte kanalen, terwijl een recht kanaal de belangrijkste stadsrivier werd. Tijd voor een nieuwe kijk op oude zaken.

Bas Kok (Amsterdam, 1966) schrijft over de Amsterdamse geschiedenis, stedenbouwkundige ontwikkeling en de psychologie van een veranderende stad. Bas publiceert ondermeer in Het Parool, NRC en Trouw. Hij groeide vanaf zijn tiende op in Noord.  https://www.youtube.com/watch?v=tURemD0p0Cc

Michiel de Ruyter,  een lezing door Frits de Ruyter, nazaat van onze bekende admiraal. Wie kent hem niet? Maar wat weten wij eigenlijk van hem?

In de lezing zal De Ruyter ook ingaan op recente ontdekkingen over, onder meer, een gigaslag tussen de Republikeinse en Franse marine op de ondergelopen landerijen van de waterlinie in 1672/73. Dit zou de grootste slag op het water ooit in Nederland zijn geweest en er is, volgens Frits de Ruyter, nauwelijks over geschreven.

Er is nu meer bekend over de laatste rustplaats van de ingewanden van Michiel de Ruyter na diens dood in 1676 bij Sicilië. Ze liggen begraven in Syracuse. Op 29 april organiseert Frits de Ruyter een bijeenkomst aldaar om te herdenken dat Michiel de Ruyter 350 jaar geleden stierf.

Voor Guidor – verdieping over kunst en de openbare ruimte, speciaal voor professionele gidsen

Hoe bewegen we ons door de moderne stad?
De wereld verandert snel. De economie wordt steeds meer gestuurd door technologie en computers. De bekende Griekse econoom Yanis Varoufakis zegt zelfs dat het kapitalisme voorbij is – we leven nu in een tijd van technofeodalisme.

Wat betekent dat? Simpel gezegd: computers en algoritmes bepalen steeds vaker wat we te zien krijgen – en wat niet. Denk aan Google Maps of TripAdvisor: zulke digitale hulpmiddelen sturen hoe we door de stad bewegen. Dat heeft ook gevolgen voor hoe we kunst in de openbare ruimte ervaren. Als gids wil je weten: hoe ga je daarmee om?

Over Björn de Leeuw

Björn de Leeuw is een ervaren spreker met een brede blik. Hij is ooit ‘onbezoldigd cultuurfilosoof’ genoemd: iemand die nadenkt over de rol van kunst en cultuur in onze samenleving. Hij kijkt graag scherp en met humor naar de wereld van vandaag.

In deze lezingen neemt hij u mee langs grote vragen – maar altijd op een toegankelijke manier. Hij laat zien hoe kunstenaars reageren op onze tijd, en hoe dat voor gidsen relevant is. Zijn motto? Denk mee, kijk goed – en pas op voor uw hoofd!

19 januari 2026 – Ruimte en beleving

We ervaren de wereld met ons lichaam en onze zintuigen. Hoe we ons bewegen in de stad, hoe we ons ergens voelen – daarop is kunst van invloed en dat is van invloed op hoe we kunst beleven.

Deze lezing onderzoekt hoe kunstenaars met ‘ruimte’ werken: van drukke winkelstraten tot monumenten met een beladen geschiedenis. Wat zegt de inrichting van de stad over wie we zijn – en wie we willen zijn?

De wentelende 19^e eeuw –   Niek van Sas

Lange tijd werd de Nederlandse negentiende eeuw simpelweg afgedaan als ‘de vorige eeuw’. Geen eeuw om trots op te zijn of naar om te kijken. Maar sinds de eerder verguisde Bataafs-Franse tijd deel ging uitmaken van een ‘lange’ negentiende eeuw (1795-1914) kreeg die steeds meer een eigen gezicht en werd die ook steeds meer gezien als zelfstandige periode. Mijn beeld van de eeuw is niet dat van een saaie, weinig interessante periode, maar van een juist veelbewogen, veelkantig en dynamisch tijdvak. In deze lezing kijk ik zowel naar de duiding van de hele eeuw in lange lijnen als naar enkele deelperioden en facetten zoals het vermeende ‘doode middenstuk’ en het bruisende Fin-de-Siècle.

Niek van Sas is emeritus hoogleraar Geschiedenis na 1750 aan de Universiteit van Amsterdam. Een groot aantal van zijn artikelen is gebundeld in het boek De metamorfose van Nederland. Van oude orde naar moderniteit, 1750-1900 (2004) dat inmiddels is uitgegroeid tot standaardwerk over de periode 1750-1900.

Voor Guidor – verdieping over kunst en de openbare ruimte, speciaal voor professionele gidsen

Hoe bewegen we ons door de moderne stad?
De wereld verandert snel. De economie wordt steeds meer gestuurd door technologie en computers. De bekende Griekse econoom Yanis Varoufakis zegt zelfs dat het kapitalisme voorbij is – we leven nu in een tijd van technofeodalisme.

Wat betekent dat? Simpel gezegd: computers en algoritmes bepalen steeds vaker wat we te zien krijgen – en wat niet. Denk aan Google Maps of TripAdvisor: zulke digitale hulpmiddelen sturen hoe we door de stad bewegen. Dat heeft ook gevolgen voor hoe we kunst in de openbare ruimte ervaren. Als gids wil je weten: hoe ga je daarmee om?

Björn de Leeuw is een ervaren spreker met een brede blik. Hij is ooit ‘onbezoldigd cultuurfilosoof’ genoemd: iemand die nadenkt over de rol van kunst en cultuur in onze samenleving. Hij kijkt graag scherp en met humor naar de wereld van vandaag.

In deze lezingen neemt hij u mee langs grote vragen – maar altijd op een toegankelijke manier. Hij laat zien hoe kunstenaars reageren op onze tijd, en hoe dat voor gidsen relevant is. Zijn motto? Denk mee, kijk goed – en pas op voor uw hoofd!

12 januari 2026 – Natuur en milieu

Onze steden groeien, maar wat gebeurt er met de natuur? In Nederland is elk stukje grond gepland en beheerd. Welke plek geven we nog aan de natuur – en wat doet kunst daarmee?

Deze lezing laat zien hoe kunstenaars reageren op klimaatverandering en onze omgang met de aarde. Ze stellen vragen, dagen uit – en laten ons nadenken over onze verantwoordelijkheid.

van de stad over wie we zijn – en wie we willen zijn?